Η νέα αναγνώριση του Ολύμπου από την UNESCO υπενθυμίζει γιατί οι Αρχαίοι Φίλιπποι αποτελούν ήδη έναν τόπο παγκόσμιας αξίας και γιατί η προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς μπορεί να αποτελέσει μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης για ολόκληρη την περιοχή.
Όταν ένας τόπος αναγνωρίζεται, αναγνωρίζεται και η ευθύνη απέναντί του
Όλυμπος και ΦίλιπποιΗ πρόσφατη ιστορική απόφαση της UNESCO να εντάξει τον Όλυμπο στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς αποτελεί μια σημαντική στιγμή για την Ελλάδα. Πρόκειται για μια διεθνή αναγνώριση που επιβεβαιώνει τη μοναδική οικολογική, ιστορική και πολιτιστική αξία του μυθικού βουνού, αλλά ταυτόχρονα υπενθυμίζει κάτι ακόμη σημαντικότερο: ότι οι τόποι αποκτούν πραγματική αξία όταν προστατεύονται, μελετώνται και αναδεικνύονται με σχέδιο και συνέπεια.
Η απόφαση αυτή δημιουργεί αισιοδοξία για το μέλλον της ελληνικής πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς και μας καλεί να αναλογιστούμε τον πλούτο που ήδη διαθέτουμε.
Οι Φίλιπποι: Ένα Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς με διαχρονική αξία
Πριν από σχεδόν μία δεκαετία, το 2016, ο Αρχαιολογικός Χώρος των Φιλίππων εντάχθηκε στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αναγνωρίζοντας τη μοναδική ιστορική του σημασία.
Οι Φίλιπποι αποτελούν ένα μοναδικό σταυροδρόμι πολιτισμών. Από την ίδρυση της πόλης από τον Φίλιππο Β΄, τη ρωμαϊκή περίοδο και την περίφημη Εγνατία Οδό έως τα πρώτα βήματα του χριστιανισμού στην Ευρώπη μέσα από τη δράση του Αποστόλου Παύλου, η περιοχή αφηγείται μια ιστορία που εκτείνεται σε περισσότερες από δύο χιλιετίες.
Η αξία όμως των Φιλίππων δεν περιορίζεται στον αρχαιολογικό χώρο.
Το μνημείο αποτελεί την «καρδιά» ενός ευρύτερου πολιτιστικού τοπίου που περιλαμβάνει τον εύφορο κάμπο, το Παγγαίο Όρος, τους ιστορικούς οικισμούς, τα τοπικά προϊόντα, τις παραδόσεις και τους ανθρώπους που συνεχίζουν να διαμορφώνουν την ταυτότητα της περιοχής.
Είναι φανερό πως τα τελευταία 10 χρόνια χρειάζεται μεγαλύτερη προσήλωση στις δυνατότητες του μνημείου, γιατί πέρα από το ότι βρίσκεται σε μια ξεχωριστή λίστα της UNESCO, αποτελεί πηγή για τη δημιουργία δραστηριοτήτων. Τόσο για ενήλικες όσο και για μικρότερες ηλικίες, ώστε να συνδεθούν με τον τόπο τους και τις δυνατότητες της περιοχής. Πέρα όμως από το εσωτερικό κοινό, ένα δυναμικό κοινό στο οποίο δεν έχει δωθεί ιδιαίτερη βάση είναι και αυτό στο εξωτερικό, επισκέπτες, τουρίστες και ξένες αποστολές. Με στρατηγική και προγραμματισμό μπορούν να γίνουν δράσεις ξενάγησης, εξωστρέφειας και υψηλού πολιτιστικού και ιστορικού περιεχομένου αντάξιο της πολιτιστικής κληρονομιάς του μνημείου.
Η πολιτιστική κληρονομιά δεν σταματά στα όρια ενός μνημείου
Συχνά αντιμετωπίζουμε την πολιτιστική κληρονομιά ως κάτι στατικό: έναν αρχαιολογικό χώρο, ένα μουσείο ή ένα διατηρητέο κτίριο.
Στην πραγματικότητα, όμως, η κληρονομιά είναι πολύ περισσότερα.
Είναι το φυσικό τοπίο που περιβάλλει τα μνημεία.
Είναι οι διαδρομές που ενώνουν τους τόπους.
Είναι οι καλλιέργειες που διαμόρφωσαν το τοπίο.
Είναι οι ιστορίες των ανθρώπων, τα τοπικά προϊόντα, οι παραδόσεις και η καθημερινότητα που εξακολουθεί να εξελίσσεται γύρω από αυτά.
Αυτή η ολιστική προσέγγιση αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες κατευθύνσεις της βιώσιμης διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς διεθνώς.
Το όραμα των «Οψόμεθα εις Φιλίππους»
Με αυτή τη φιλοσοφία εργάζεται η επιστημονική ομάδα των «Οψόμεθα εις Φιλίππους».
Στόχος μας δεν είναι μόνο η προβολή ενός ακόμη τουριστικού προορισμού, αλλά η ανάδειξη ενός ολόκληρου τόπου μέσα από τη σύνδεση της ιστορίας, του πολιτισμού, της φύσης και της τοπικής παραγωγής.
Μέσα από τη συνεργασία αρχαιολόγων, ιστορικών, ειδικών στον πολιτισμό, τον τουρισμό, την επικοινωνία και τη στρατηγική ανάπτυξη, σχεδιάζονται δράσεις που αναδεικνύουν το ιδιαίτερο αποτύπωμα της περιοχής και δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τους κατοίκους, τους επισκέπτες και τις επόμενες γενιές.
Η επιστημονική τεκμηρίωση, η έρευνα, η εξωστρέφεια και η συνεργασία με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς αποτελούν βασικούς άξονες αυτής της προσπάθειας.
Γιατί η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν αφορά μόνο το παρελθόν· αφορά κυρίως το μέλλον.
Από την UNESCO στη βιώσιμη ανάπτυξη
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η ένταξη ενός τόπου στη UNESCO δεν αποτελεί το τέλος μιας διαδρομής, αλλά την αρχή μιας μεγαλύτερης ευθύνης.
Η πραγματική επιτυχία έρχεται όταν η αναγνώριση μετατρέπεται σε εργαλείο βιώσιμης ανάπτυξης, εκπαίδευσης, πολιτισμού, καινοτομίας και ποιοτικού τουρισμού.
Για τους Φιλίππους, αυτό σημαίνει την ανάπτυξη πολιτιστικών διαδρομών, την ενίσχυση του αγροτουρισμού, την ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος, τη στήριξη της τοπικής επιχειρηματικότητας και τη δημιουργία αυθεντικών εμπειριών που συνδέουν τον επισκέπτη με τον τόπο.
Ένα μέλλον που χτίζεται με συνεργασίες
Η αναγνώριση του Ολύμπου αποτελεί μια επιτυχία που αφορά ολόκληρη τη χώρα. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει δεκάδες περιοχές με μοναδικό πολιτιστικό και φυσικό κεφάλαιο, οι οποίες μπορούν να αναπτυχθούν μέσα από συνεργασίες, επιστημονική γνώση και κοινό όραμα.
Οι Φίλιπποι έχουν ήδη κατακτήσει τη θέση τους στον παγκόσμιο χάρτη της UNESCO.
Σήμερα, το ζητούμενο είναι να αναδειχθεί ακόμη περισσότερο ο ευρύτερος τόπος που τους περιβάλλει· ένας τόπος όπου ο πολιτισμός, η φύση, η αγροτική παραγωγή και οι άνθρωποι συνθέτουν μια ενιαία ταυτότητα.
Αυτό είναι το όραμα που υπηρετούν οι «Οψόμεθα εις Φιλίππους»: να αναδείξουν όχι μόνο ένα μνημείο, αλλά μια ζωντανή περιοχή με ιστορία, προοπτική και διεθνή δυναμική.
Γιατί η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι μόνο ό,τι παραλάβαμε από το παρελθόν.
Είναι κυρίως αυτό που επιλέγουμε να διατηρήσουμε, να εξελίξουμε και να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές.
Δείτε περισσότερα για εμάς
Γίνε μέλος εδώ
